In haar column Een leeg bed in de Jeugdzorg loont niet, en dat systeem moet veranderen legt Harriet Duurvoort de vinger op de zere plek. Nog veel te veel kinderen worden uit huis geplaatst, gaan van pleeggezin naar instelling en zelfs weer naar een ander pleeggezin. Terecht merkt ze op dat iedere verandering verdere traumatisering in de hand werkt.
Duurvoort spreekt over perverse financiële prikkels in de jeugdzorg (lege bedden kosten instellingen nu eenmaal geld). Daarbij oppert ze het idee van een vaste vergoeding voor bedden, vergelijkbaar met een beschikbaarheidsbijdrage van de brandweer (die betaal je immers ook niet per brand). Een heel mooi idee, sterker nog: in Gelderland en in Noordoost Brabant bestaat het al, en het wérkt.
Ook onze organisatie (Karakter kinder- en jeugdpsychiatrie) liep tegen de genoemde financiële ingewikkeldheid aan: lege bedden, om maar in die terminologie te blijven, worden niet vergoed maar je hebt de bedden wel als achtervang nodig. Onze visie is dat we kinderen en jongeren zoveel mogelijk thuis behandelen, in het vaste (pleeg)gezin of daar waar het kind of de jongere zijn of haar vertrouwde woonplek heeft. Het gaat, in ons geval, om kinderen en jeugdigen met zeer complexe psychiatrische problemen. Wat we te allen tijde willen vermijden is het door Duurvoort genoemde ‘gesleep’ van instelling naar (pleeg)gezin en vice versa.
In de afgelopen jaren is het ons gelukt om kinderen en jongeren veel meer thuis te behandelen. Veel minder kinderen en jongeren verblijven in de kliniek en als ze er verblijven, is dat veel korter; het aantal verblijfsdagen is de afgelopen 5 jaren afgenomen met zo’n 95%. Een klinische opname vindt alleen plaats als de veiligheid van de jongere en/of het gezin niet meer kan worden gewaarborgd. De intensieve, veelal crisis voorkomende, zorg -die we thuis, achter de voordeur, bieden- kan alleen plaatsvinden als er toch een beperkt, maar realistisch aantal bedden beschikbaar is. Die bedden staan bij voorkeur leeg. Dan hebben we het namelijk vanuit onze visie voor de kinderen en jongeren goed gedaan.
Sinds 2019 dragen alle Gelderse jeugdzorgregio’s bij aan een beschikbaarheidsbijdrage, de regio Noordoost Brabant sinds 2021. Zij bekostigen (een deel van) de beoogde leegstand, geven daarmee de goede financiële prikkel om kinderen en jongeren zo veel mogelijk (ambulant) thuis te behandelen. Daarmee is het ook een mooi voorbeeld van samenwerking tussen een groot aantal jeugdzorgregio’s. Een samenwerking waar de jeugd ook echt de meerwaarde van ondervindt.