Een probleem staat nooit op zichzelf

Een probleem staat nooit op zichzelf

'Ouders zijn enorm belangrijk in de behandeling. Dat bleek ook toen ik Sophie* en haar vader begeleidde,' vertelt gezinsbehandelaar Suzanne Aartse.

Sophie woonde samen met haar vader en broer en was 15 jaar op moment van aanmelding. Ze ging al twee jaar niet meer (volledig) naar school en had al een behoorlijk traject aan hulpverlening gehad.

Sophiecp

Met depressieve klachten en langdurig schoolverzuim werd ze aangemeld voor de Intensive Home Treatment bij ons Intensief Behandelcentrum Jeugd. Al voor het eerste huisbezoek dacht ik: wat kunnen wij nog bereiken als er al zoveel hulp is geweest zonder enig resultaat? Maar vol goede moed gingen wij op ons eerste huisbezoek.  

Sophie is een mooie, vriendelijke en lieve meid. Ze had zelf ook niet veel vertrouwen in weer het zoveelste hulpverleningstraject. Voor haar gevoel had ze al van alles geprobeerd en werd ze moedeloos van het gebrek aan resultaat. Sophie vulde haar dagen met tv kijken, op de bank hangen en afspreken met vrienden. Haar dag/nachtritme was verstoord en ze zat niet lekker in haar vel. Ze had veel ruzie met haar vader en broer, trok haar eigen plan en hield zich niet aan de afspraken. Ze kwam later thuis dan afgesproken of was niet bereikbaar op haar mobiel. Sophie voelde zich somber en had voor veel dingen angst opgebouwd. Ze durfde niet meer alleen naar de winkel, te reizen met openbaar vervoer en haalde alleen nog plezier en ontspanning uit het contact met haar vriendje en haar vrienden.

Groot gemis en heftig rouwproces
De problemen zijn begonnen na het overlijden van haar moeder na een lang ziekbed. Sophie’s  moeder had een belangrijke taak in de opvoeding. Zij was altijd thuis en ondersteunde Sophie bij het plannen en organiseren van activiteiten en de dag. Die belangrijke rol, de steun van haar moeder viel weg. Naast het grote gemis, een heftig rouwproces, was dus ook de gezinsstructuur veranderd. De vader van Sophie moest ineens van een vaderrol ook de moederrol op zich nemen, daarnaast had hij veel medelijden met Sophie die haar moeder zo jong moet missen en daar veel verdriet om had. Toen moeder nog leefde, richtte vader zich met name op zijn werk. Moeder nam het grootste gedeelte van de opvoeding voor haar rekening. Ineens sta je er als ouder alleen voor en komt de opvoeding van de kinderen op jou neer. Hoe doe je dat?

Verzet tegen vader
Na een aantal gesprekken met vader en Sophie samen, werd steeds duidelijker dat Sophie haar vader niet accepteerde als gezagvoerder. Na het overlijden van moeder verzette ze zich enorm tegen hem. De behandeling bestond dus uit het herstellen van de hiërarchie en het accepteren van vader als opvoeder. Daarvoor was nodig dat vader zijn rol als opvoeder ook ging oppakken en zijn er veel gesprekken geweest over hoe je dat nu eigenlijk vorm geeft.

Wat ook belangrijk was voor Sophie: dat ze zich gehoord voelde en serieus genomen werd door haar vader. Er werd dus ook veel aandacht besteed aan de onderlinge communicatie, luisteren naar elkaar en er voor elkaar zijn. Het lukte vader om afspraken te maken, consequent te handelen, grenzen te stellen en duidelijkheid te bieden. Dat bood Sophie overzicht en steun van waaruit zij zich weer verder kon ontwikkelen.

Grip op haar leven
Ze kon zich steeds beter aan afspraken houden, nu duidelijk was wat de consequenties waren en dat vader zich daar ook streng aan hield. Ze voerde haar taakjes weer uit in het huishouden, pakte een gezond dag en nachtritme op, ging alleen naar de winkel, oefende met reizen met het openbaar vervoer en stond in de ochtend weer op tijd op. Ze ging weer naar school volgens een vast opbouwschema. Ze had weer grip op haar leven, ze wist nu dat duidelijkheid en overzicht voor haar erg belangrijk zijn om in actie te kunnen komen. Vader kon dit haar ook steeds beter bieden en het onderlinge contact was sterk verbeterd.

Sophie ging zelfs van het speciaal onderwijs af en was klaar om weer aan het regulier onderwijs te beginnen! In ons laatste huisbezoek was ze erg enthousiast en dankbaar. Ze vroeg of we ooit eerder zo’n succesverhaal hadden gehad, of er meer jongeren zijn die zo enorm vooruit zijn gegaan en zoveel stappen hebben kunnen zetten. Wat hebben vader en Sophie daar ook ontzettend hard voor gewerkt.

Een nieuw veilig web
Voor mij bewijst het des te meer hoe ontzettend belangrijk ouders zijn in de behandeling van hun kind. Een probleem is nooit op zichzelf staand, het is altijd gevangen als een vlieg in een spinnenweb; in een netwerk van interactie, wisselwerking en patronen/draden, omringd of soms in stand gehouden door een systeem. Dit alles vakkundig georganiseerd door een spin. Door breder te kijken, naar het geheel en het probleem systemisch aan te pakken kon Sophie haar vader weer accepteren in zijn ouderrol, waardoor zij ontlast werd van deze taak en weer kind kon zijn. Ze wist waar ze aan toe was door de duidelijkheid en kaders die vader gaf. Een nieuw veilig web was geschapen met constructieve en verfijnde draden.

 

*Vanwege de privacy van onze patiënten is de naam Sophie gefingeerd. Het meisje op de foto is niet de patiënt waar het in dit verhaal over gaat. 

 

Terug naar boven