Moeite emoties te herkennen: dat kan vooral wijzen op autisme, maar niet ADHD. Of toch wel….?

Moeite emoties te herkennen: dat kan vooral wijzen op autisme, maar niet ADHD. Of toch wel….?

De kern van een autisme spectrum stoornis is moeite hebben met sociale en communicatieve vaardigheden. De kern van ADHD is het moeite hebben met zelfcontrole op gedrag en aandacht. Op het eerste oog vertonen deze symptomen weinig overlap. Echter, deze aandoeningen komen vaak samen voor (comorbiditeit) bij kinderen en ook binnen families.

Emotiesherkennen 0Ac

 

Eerdere studies toonden al aan dat een overlappende erfelijke aanleg een verklaring hiervoor is. Ook op andere gebieden worden er vergelijkbare bijzonderheden gevonden bij mensen met autisme en mensen met ADHD, zoals op het gebied van cognitieve vaardigheden (informatieverwerkingssnelheid, executieve functies en aandacht).

Het vaak samen voorkomen van beide aandoeningen én de overeenkomsten op veel vlakken, maakten dat we ons afvroegen in hoeverre kinderen met ADHD problemen hebben in het herkennen van emoties. Moeite met het herkennen van emoties bij anderen komt vaak voor bij kinderen en jongeren met ADHD en is een belangrijke verklaring voor hun problemen op het gebied van sociale en communicatieve vaardigheden. Bijzonder genoeg zijn er maar weinig studies verricht op het gebied van emotieherkenning bij kinderen met ADHD.

Daarom is dit bij Karakter onderzocht bij 64 kinderen met autisme én ADHD, 89 kinderen met alleen autisme, en 111 kinderen met alleen ADHD. Ook werden emotieherkenningsvaardigheden bij 191 broertjes en zusjes van kinderen met autisme en/of ADHD onderzocht. Deze broertjes en zusjes hadden zelf geen autisme of ADHD, maar hebben doorgaans wel een verhoogde aanleg voor het ontwikkelen van deze aandoeningen. Tot slot werden de emotieherkenningsvaardigheden onderzocht bij 220 kinderen zonder autisme of ADHD die ook geen verhoogde aanleg hadden voor de aandoeningen (zogenoemde controle kinderen).

Emotieherkenning werd onderzocht door de kinderen en jongeren naar stemmen te laten luisteren die zinnen uitspraken met een neutrale inhoud, maar op een boze, blije of verdrietige toon. Ook werden gezichten getoond van kinderen die boos, bang, blij of bedroefd keken. Geregistreerd werd hoe snel en hoe nauwkeurig ze waren in het herkennen van de geuite emotie.

Gezichtsherkenning Emoties (1)

Gezichten getoond in de test emotieherkenning    

 

Verrassende resultaten kinderen ADHD
Uit de resultaten bleek dat –zoals eerdere studies ook aantoonden- kinderen met autisme minder snel en nauwkeurig waren in het herkennen van emoties, waarbij dit zowel voor het herkennen van gezichtsuitdrukkingen als het herkennen van intonatie het geval was. Verrassend genoeg bleken kinderen met ADHD (zonder autisme) net zoveel moeite te hebben met emotieherkenning. Kinderen die zowel autisme als ADHD hadden, waren doorgaans het langzaamst en onnauwkeurigst. Broertjes en zusjes zonder autisme of ADHD waren beter in het herkennen van emoties dan hun broers/zussen met autisme en/of ADHD, maar waren gemiddeld genomen zwakker in het herkennen van emoties dan controle kinderen.

Groepsprestaties Op Emotieherkenningsvaardigheden

Resultaten: kinderen met autisme en/of ADHD emotieherkenningsvaardigheden, hun broertjes en zusjes en controlekinderen.

 

Belang voor diagnostiek en behandeling  
Een belangrijke conclusie van dit onderzoek is dat zwakke emotieherkenningsvaardigheden net zo vaak voorkomen bij kinderen met ADHD als bij kinderen met autisme. Dat betekent dat het bij diagnostiek en behandeling van ADHD van belang kan zijn om hier aandacht voor te hebben. In het diagnostisch proces betekent dit dat een zwakke emotieherkenning niet specifiek is voor autisme, maar net zo goed kan wijzen op ADHD. In de behandeling betekent dit dat het mogelijk zinvol kan zijn emotieherkenning te trainen, aangezien moeite hebben met het herkennen van emoties bij anderen verder kan bijdragen aan problemen in sociaal contact.

Lees hier het Engelstalige artikel
Waddington, F., Hartman, C., de Bruijn, Y., Lappenschaar, M., Oerlemans, A., Buitelaar, J., Franke, B. & Rommelse, N. (2018). Visual and auditory emotion recognition problems as familial cross-disorder phenomenon in ASD and ADHD. European Neuropsychopharmacology, 28(9), 994-1005.

De onderzoekers:
Francesca Waddington
Prof. Jan Buitelaar
Prof. Barbara Franke
Dr. Nanda Rommelse

Dit onderzoek wordt gefinancierd door het MiND-project (www.mind-project.eu

 

Terug naar boven