‘Het niveau is enorm omhoog gegaan’

‘Het niveau is enorm omhoog gegaan’

Professor Jan Buitelaar, verbonden aan Radboudumc en Karakter Universitair Centrum, neemt op 20 september a.s. officieel afscheid als hoogleraar psychiatrie en kinder- en jeugdpsychiatrie. Hij blikt terug op de ontwikkelingen in de afgelopen dertig jaar.

Foto Jan Buitelaar 293X400‘Het professionele niveau is in die dertig jaar enorm omhoog gegaan. Dat vind ik een belangrijke ontwikkeling. Daarmee wil ik niet zeggen dat we dertig jaar geleden geen professionele attitude of standaard hadden in het vak. Je had toen psychologen en psychotherapeuten, maar er waren geen GZ-psychologen en klinisch (neuro)psychologen zoals nu. Professionalisering op het gebied van intervisie, supervisie, accreditatie, herregistratie: dat heeft allemaal een grote verdiepingsslag gemaakt. Maar ik zie ook een toenemende financiële invloed. Vroeger maakten we afspraken over het aantal intakes en onderzoeken op een bepaalde polikliniek, los van of je die snel of langzaam deed. Nu hebben we een situatie bereikt waarin je alles moet verantwoorden van wat je doet, van minuut tot minuut. De behoefte aan grotere efficiency vind ik op veel plekken doorgeslagen en behandelaren hebben nauwelijks vijf tot tien minuten speelruimte om onverwacht bij een collega binnen te lopen, iets na te zoeken of te vragen of de patiënt wil meedoen aan wetenschappelijk onderzoek. Veel behandelaren zijn druk op een manier die ik toch wel klemmend vind.’

Veel meer manieren om inzicht te krijgen
'Ook het wetenschappelijke onderzoek heeft een enorme ontwikkeling doorgemaakt. Dertig jaar geleden maakten we geen hersenscans, hadden we geen mogelijkheden voor genetisch onderzoek. We hebben nu oneindig veel meer manieren om inzicht te krijgen in de achtergronden van psychiatrische stoornissen bij kinderen, ook de biologische en genetische achtergronden. Karakter heeft de laatste vijf jaar veel goed praktisch onderzoek opgezet. We zijn bezig met robotbehandelingen bij autisme, voeding bij ADHD en we doen mindfulnessonderzoek.’

Vroeger zag men ADHD als kinderziekte
‘Er zijn een aantal ontwikkelingen waarvan ik denk: die zijn goed gelukt. In de jaren negentig ben ik begonnen het thema ADHD bij volwassenen te promoten. Vroeger zag men ADHD als kinderziekte, om het zo maar te noemen, maar ADHD gaat in een aantal gevallen helemaal niet over. Dat inzicht is heel belangrijk geweest. Verder ben ik een van de eersten geweest die ook echt begonnen is hersenscans te maken bij kinderen en daarbij grote cohorten op te bouwen. We moeten veel meer leren van grote aantallen van kinderen. Dat heeft veel navolging gekregen.’

Met internet en laptop wereldwijd samenwerken
‘Waar ik heel veel plezier aan beleefd heb, is het helpen en coachen van jonge onderzoekers en promovendi. Soms sta ik versteld van hun snelle leervermogen. Ze zijn geweldig snel in het omgaan met complexe ict-problemen. Voor veel werk dat wij doen op het gebied van neuro-imaging en genetica is goed wiskundig en statistisch inzicht nodig. Het helpen van jonge mensen om verder te komen heeft me absoluut heel veel plezier gedaan.’
‘Wat ik ook een hele goede en plezierige ontwikkeling vind is dat het onderzoek zoveel internationaler is geworden. Toen ik dertig jaar geleden begon, deed ik mijn onderzoek in Utrecht. Het was lokaal, stand-alone onderzoek. Nu ben ik betrokken bij veel Europese trajecten en je merkt dat je heel veel leert van je internationale collega’s, die weer andere expertise hebben. Als je internet hebt en een laptop, dan kun je over de hele wereld samenwerken. Dat is heel leerzaam en stimulerend.’

Voorlopig nog niet uitgewerkt
‘Ik blijf nog een jaar of vijf parttime doorgaan om onderzoeksprojecten af te maken en promoties te voltooien. We zijn bezig met een paar grote, complexe internationale onderzoeken bij autisme, waarbij we zoeken naar biomarkers, bijvoorbeeld met een EEG-apparaat, eye-tracker, MRI-scanner of bloedbepalingen. Die testjes zijn er vooral op gericht om meer sortering aan te brengen in de veelvormigheid van de huidige ziektebeelden. Voorlopig ben ik nog niet uitgewerkt.’


Onder de titel 'Child Psychiatry: what's next?' vindt op 20 september a.s. een symposium plaats in Nijmegen ter gelegenheid van het afscheid van prof. dr. Jan Buitelaar. De focus ligt op de laatste inzichten uit onderzoek. Meer informatie over het symposium en aanmelden is te vinden op de website van het Radboudumc >>

Terug naar boven

Waar kan ik terecht?

Vaak komen medewerkers van Karakter bij gezinnen thuis of is er telefonisch of digitaal contact. Voor andere afspraken heeft Karakter de volgende locaties: