Bijzondere breinen beter begrijpen

Bijzondere breinen beter begrijpen

Mythes en fabels over ADHD ontkrachten. En ADHD-onderzoek op een begrijpelijke manier vertalen voor een breed publiek. Niets leuker dan dat, vindt GZ-psycholoog Nanda Rommelse. Zij is in opleiding tot klinisch neuropsycholoog, en senior onderzoeker bij Karakter en het Radboudumc. Want ADHD-onderzoek leidt tot nieuwe inzichten en innovatieve behandelingen.

Familiebreed

Haar onderzoek naar de relatie tussen voeding en ADHD is uniek in de wereld.

Verminderde aandacht, impulsief gedrag, druk, een heel kort lontje. Allemaal symptomen die kenmerkend zijn voor ADHD, maar ook tal van andere oorzaken kunnen hebben. 'ADHD is niet vanuit één oorzaak te verklaren,' begint Nanda haar verhaal. 'Er zijn allerlei factoren die het risico op deze aandoening kunnen vergroten. Denk aan aanleg, omgevingsfactoren, of een andere stoornis. Je kunt ADHD daarom ook vanuit veel verschillende invalshoeken bestuderen. Bijzondere breinen beter begrijpen, is waar het voor mij om draait. Dat maakt mijn werk ook zo fascinerend.'

Deels erfelijkNanda Small
Nanda begon haar wetenschappelijke activiteiten met een onderzoek naar erfelijkheid en ADHD. 'Door broers, zussen en ouders te bestuderen, ontdekte ik dat cognitieve problemen die vaak voorkomen bij kinderen met ADHD deels erfelijk zijn,' vertelt Nanda. 'Dat heeft veel invloed gehad op het denken over het ontstaan van ADHD. Ik ben nog steeds bij dit onderzoek betrokken.'

De relatie tussen ADHD en autisme vormt een andere onderzoekslijn die Nanda volgt. Lange tijd werd gedacht dat ADHD-symptomen voortkwamen uit autisme. Nanda toonde aan dat dit onjuist is. 'ADHD en autisme blijken voor een groot deel vergelijkbare erfelijke en cognitieve oorzaken te hebben.'

Bedenkingen
Meest recent is Nanda's onderzoek naar de relatie tussen voeding en ADHD. Deze onderzoekslijn is ingegeven door het feit dat veel ouders van kinderen met ADHD bedenkingen hebben bij ADHD-medicatie voor hun kind. Er is dus behoefte aan alternatieven. Nanda: 'We hebben al gevonden dat ongeveer 60% van de kinderen met ADHD positief reageert op een dieet. Nu werken we aan een trial waarbij we een jaar lang de effecten van twee verschillende diëten testen.'

Andere voeding
Bij het ene dieet krijgen kinderen eerst een beperkte variatie aan eten. Gaandeweg komen er steeds meer voedingsmiddelen bij. Nanda: 'Zo proberen we te bepalen welk product welk effect heeft.' Het andere dieet is gebaseerd op de Schijf van Vijf. Idee hierachter is dat kinderen met ADHD vaker dan andere kinderen ongezond blijken te eten en zo een tekort opbouwen van mineralen en vitamines. Zwakke schakel bij dit alles is dat je zo'n dieet lang moet kunnen volhouden. Daarom onderzoeken we ook of we kunnen begrijpen waarom het dieet werkt. Mogelijk wordt de darmwerking hierdoor 'gereset' en kunnen we dit in de toekomst ook op andere manieren bereiken dan via een lang dieet.'

Computertest
Wetenschappelijk onderzoek moet ook tot daadwerkelijke veranderingen in de klinische praktijk leiden, vindt Nanda. Daarom werkt ze aan de ontwikkeling van de COTAPP, een geavanceerde computertest waarmee in korte tijd een cognitief profiel van een kind te bepalen is. 'De test duurt maar een half uurtje en de uitslag is direct beschikbaar. Bij de huidige tests kost dat ruim vier uur en is er bovendien speciale expertise nodig van de afnemer. Met de nieuwe test hopen we dat er sneller neuropsychologisch onderzoek wordt gedaan bij zorgen over de ontwikkeling van een kind. Zo'n onderzoek vergroot het inzicht in de redenen waarom een kind vastloopt en biedt aanknopingspunten voor behandeling.'

Begrijpelijke taal
Nanda combineert haar onderzoekswerk met klinisch werk. 'Ik zie het als mijn taak om onderzoek op een begrijpelijke manier te vertalen voor een breed publiek. Feiten en fictie lopen vaak door elkaar als het gaat over ADHD. Mensen lezen bijvoorbeeld dat jongetjes die vroeger normaal druk waren, nu het stempel van ADHD krijgen. Niets leuker om dat soort mythes op een zo helder mogelijke manier te weerleggen. Verder wil ik feeling houden met de klinische praktijk. Als ik een kind en zijn ouders weer samen op weg heb kunnen helpen, is mijn dag weer goed.'

 
Dr. Nanda Lambregts-Rommelse is universitair hoofddocent afdeling Psychiatrie Radboudumc en gz-psycholoog in opleiding tot klinisch neuropsycholoog bij Karakter.

In 2018 won Nanda de Joannes Juda Groen Junior prijs voor haar interdisciplinair onderzoek naar ADHD.

In 2015 ontving Nanda de Kramer Pollnow Prize.  Deze prestigieuze prijs wordt toegekend voor internationaal hoogwaardig onderzoek op het gebied van ADHD.

 

 

Terug naar boven