PRT: veelbelovende behandelmethodiek voor kinderen met autisme

PRT: veelbelovende behandelmethodiek voor kinderen met autisme

Het begon allemaal met een idee van één behandelaar. Dat leidde tot een onderzoek dat mogelijk werd gemaakt dankzij de Karakter Kennisbeurs⁰. En inmiddels is dat idee uitgemond in de grootste studie ter wereld op het gebied van Pivotal Response Treatment: een veelbelovende behandelmethodiek voor kinderen met een autisme spectrum stoornis.

Brusjes1

Vriendjes maken, samen spelen, vragen stellen en samen lachen. Het lijkt zo vanzelfsprekend. Voor kinderen met een autisme spectrum stoornis is dat het niet. Ze nemen minder initiatief om contact te maken met anderen. Hierdoor missen ze natuurlijke leermomenten voor het ontwikkelen van sociale en communicatieve vaardigheden. De behandelmethodiek Pivotal Response Treatment richt zich op de verbetering hiervan. De methode is ontwikkeld in de Verenigde Staten waar het met succes wordt toegepast. De behandelaar oefent het kind in de vaardigheden tot het leggen en onderhouden van contact.

Behandeling gaat thuis verder 
Kinder en jeugdpsychiater dr. Wouter Staal is enthousiast over PRT. De bijzonder hoogleraar autisme spectrum stoornissen vertelt dat wij ten opzichte van de VS een stap verder gaan. 'De wijze waarop PRT daar wordt toegepast is intensief en vraagt veel tijd van de behandelaar en het kind. Daarom trainen we in Nederland juist ook de ouders zodat ze thuis PRT-technieken kunnen gebruiken. Immers, de behandeling stopt niet buiten de behandelkamer. Het gaat om vaardigheden die je de hele dag kunt oefenen en toepassen. Een ouder kan met die technieken thuis in natuurlijke situaties zijn kind stimuleren in het maken van contact. Bijkomend voordeel is dat dit de behandeling kan versnellen.’

De moeder van Jamie: ‘Als onze zoon thuis met de Knex wilde spelen, wees hij altijd naar de speelgoedkast. Wij pakten dan altijd automatisch de doos voor hem maar nu vragen we eerst bewust wat hij bedoelt. Hij  vraagt dan: “Mag ik de Knex?” Zo stimuleren we hem de hele dag met kleine oefeningen om oogcontact te maken en zijn stem te gebruiken. We zien dat hij langzamerhand wat uit zijn schulpje kruipt en meer uit zichzelf contact begint te leggen.’

Speelgoedrobotje
Staal: ‘Bij Karakter onderzoeken we het effect van PRT in vergelijking met de gebruikelijke zorg¹ voor autisme spectrum stoornissen. De eerste resultaten² zijn veelbelovend. We hebben de studie uitgebreid om te onderzoeken of een robotje toegevoegde waarde heeft bij de behandeling. Een klein speelgoedrobotje kan voor een kind minder spannend zijn dan een volwassen behandelaar. Het robotje is ontwikkeld door de TU Eindhoven.

Orthopedagoog/onderzoeker Iris Smeekens: ‘Bij de start van de behandeling mag het kind kiezen welk spel het wil doen met het robotje, bijvoorbeeld het bouwen met lego. Het kind start met een deel van de lego blokjes en het spel bevat “leermomenten” om het initiatief nemen te bevorderen. Bijvoorbeeld door het robotje te vragen om méér legoblokjes. 

Mark, een jongen van 6 jaar met een autismespectrumstoornis, merkt dat hij niet alle blokjes heeft. Het robotje staat tegenover hem op de tafel, op ooghoogte. Voor de robot staat een doos. Mark kijkt naar zijn lego blokjes, maar stelt niet spontaan een vraag. Vervolgens stuurt de behandelaar het robotje aan. Het robotje zegt tegen Mark: ‘Wat zou je nu kunnen vragen?’ Vervolgens zegt Mark: ‘Mag ik meer blokjes?’ Als beloning schuift de robot de doos verder open, en kan Mark meer legoblokjes pakken. Na het spel met het robotje, mag Mark het robotje samen met de behandelaar uitzetten. Vervolgens gaat Mark dezelfde vaardigheden oefenen in een spel met zijn ouders.

Staal: ‘Inmiddels doen 75 personen mee aan het onderzoek en daarmee is het de grootste studie wereldwijd op dit gebied. En die studie breiden we nu uit. We willen weten welke groepen er het meest van profiteren: Is er verschil tussen jongens en meisjes? Op welke leeftijd is PRT het meest effectief? Kan medicatie ook nog verschil maken?

Landelijk trainingscentrum voor PRT
‘De resultaten van deze behandelmethode vinden we zo veelbelovend dat we een landelijk trainingscentrum voor PRT willen opzetten,’ zegt Staal. ‘Zo kunnen we kinderen in heel Nederland verder helpen. Bij Karakter hebben we afgelopen jaar zes therapeuten opgeleid in PRT. Het mooie van de methodiek is dat je die overal in het dagelijks leven kunt toepassen, niet alleen in de behandelkamer en thuis, maar zeker ook op school en op de sportclub. En dit past helemaal bij onze visie: Beter worden doe je thuis!’

 

⁰De Karakter Kennisbeurs wordt iedere twee jaar uitgereikt aan een medewerker met een creatief en waardevol idee om de realisatie van de zorg te helpen verbeteren. Betreffende medewerker wordt gedurende een periode van maximaal 2 jaar, één tot twee dagen in de week vrijgesteld om zijn/haar idee verder uit te werken en wetenschappelijk te onderbouwen.

¹psycho-educatie, medicatie en eventueel ouderbegeleiding of intensieve psychiatrische gezinsbehandeling.

²The Effect of Pivotal Response Treatment in Children with Autism Spectrum Disorders: A Non-randomized Study with a Blinded Outcome Measure
E. A. Duifhuis, J. C. den Boer, A. Doornbos, J. K. Buitelaar, I. J. Oosterling, H. Klip

 

 

 

 

 

 

Terug naar boven