Wat FACT-teams ons leren over passende zorg

Buiten de gebaande paden

In FACT jeugdteams werken hulpverleners samen met maar één doel: dat er echt iets verandert in het leven van de jongeren die zij helpen. Dat zijn jongeren die (o.a.) psychische problemen hebben. Vaak komen ze uit gezinnen waar al veel problemen spelen. Ze mijden zorg terwijl ze zonder die hulp niet meer goed kunnen functioneren. Hulpverleners/behandelaren uit verschillende organisaties werken samen om hen te helpen.

Skateboarden

Karakter neemt deel aan zes FACT teams in de regio. Gezinsbehandelaar Patrick Janssen (53) werkt al zo’n zeven jaar in het FACT team Nijmegen. Zijn achtergrond is HBO-V (verpleegkunde). Patrick vertelt over het werken in het FACT team.

Patrick: “Als we in actie komen gebeurt dat via een aanmelding vanuit een wijkteam, een huisarts of een organisatie zoals Karakter. In de aanmelding zien we wat er in het verleden is gebeurd en wat er al aan hulpverlening is geweest, wat wel en wat niet heeft gewerkt. Er is sprake van een (vermoeden van) een psychiatrische stoornis, in een situatie die complex is, zowel bij de jongere als in het gezin. Veel jongeren die we zien gaan niet meer naar school (thuiszitters) en er spelen veel verschillende problemen tegelijk. FACT is geen crisiszorg, maar de vraag van verwijzers is vaak wel acuut omdat het betreffende kind klem zit. Het doel is dat een kind weer mee kan doen, op school of op een dagbesteding.

FACT Kind en Jeugd Nijmegen

Het FACT jeugdteam Nijmegen bestaat uit negen leden: drie gezinsbehandelaren, een kinder- en jeugdpsychiater, een systeemtherapeut, een GZ-psycholoog, een ANIOS, een master psycholoog, een ervaringsdeskundige, een stagiaire Social Work en niet te vergeten therapiehond Billie. De hond heeft met name een stressverlagende functie, kinderen en jongeren voelen zich sneller op hun gemak. Er wordt intensief samengewerkt met de poli van Karakter Nijmegen om bijvoorbeeld een bepaalde zorgmodule in een traject in te zetten. Een FACT team begeleidt 40 tot 60 jongeren (en hun ouders).

Foto Patrick en Billie

Netwerkintake
Patrick: "We gaan altijd naar het gezin toe en werken met een netwerkintake bij de start. Daarmee brengen we in kaart waar de krachten liggen en waar aan gewerkt kan worden. Vanwege de complexiteit en de vaak langdurige zorgmijding steken we veel tijd in het kennismaken, wel zo’n 6 tot 8 weken. Dan evalueren we. Aan de hand hiervan bepalen we met de jongere en de ouders waar ze nu naartoe willen. We kijken met de behandelaren wat er nu nodig is (bijvoorbeeld medicatie, somatische screening, activering), en wie daar vanuit ons team het beste bij passen."

Iedere situatie vraagt eigen aanpak
Binnen FACT wordt gekeken met een transdiagnostische blik (los van diagnoses). Iedere situatie is uniek en vraagt een eigen aanpak. Hoe werkt dat in de praktijk?
Patrick: “Recentelijk heb ik een jongen begeleid die uitgevallen was op school en somber thuis zat. Ik heb hierin vooral geprobeerd de druk weg te halen en te onderzoeken wat hij leuk vindt. In het netwerk heb ik gekeken wie hem daarin kan begeleiden. Dat vond hij heel spannend. Het was belangrijk om de stappen in zijn tempo te doen. Ook Billie, de therapiehond heeft hierin heel goed werk gedaan. Inmiddels, na een periode van twee jaar, heeft hij een passende dagbesteding gevonden en doet hij weer mee. Werken in een FACT team vraagt omdenken, flexibiliteit, geduld en een lange adem.

Bij- en nascholing
Wat doe je aan bij- of nascholing en heb je tips?
"Zelf maak ik eigenlijk te weinig tijd voor bij- en nascholing, ik zorg altijd wel dat ik de verplichte bij- en nascholing gedaan heb. Onlangs heb ik een opfriscursus suïcidepreventie gedaan en dat is echt een aanrader. Belangrijk om deze kennis up-to-date te houden en hierover in gesprek te zijn met collega’s.”

Meer over FACT

FACT staat voor:
Flexible: we zijn er als het nodig is, op de plek die nodig is en zo intensief als nodig is.
Assertive: we bieden hulp, gevraagd maar soms ook in eerste instantie ongevraagd.
Community: hulp in (en voor) de omgeving van de jongere.
Treatment: we behandelen de jongere tot die verder kan (evt. in de reguliere zorg).

FACT teams bestaan uit professionals uit verschillende organisaties (sggz en evt. jeugdzorg). Zij bieden zorg op maat door samenwerking tussen de kinder- en jeugdpsychiatrie, jeugdzorg, wijkteams, verslavingszorg, volwassenpsychiatrie, politie, scholen, etc. Door snel de benodigde hulp op de juiste tijd en plaats in te zetten, kan opname en langdurige zorgafhankelijkheid voorkomen worden.

Meer informatie >