Werken met eetproblematiek

Interview

'Het systeem is cruciaal

Van onervaren naar FBT specialist: GZ-psycholoog Andrea Schapink legt zich al langere tijd toe op de behandeling van eetstoornissen. En dat doet zij ook als coördinerend docent eetstoornissen bij de Karakter Academie.

Andrea Schapink

Hoe is jouw interesse gewekt om alles te willen weten over eetproblematiek?
‘Toen ik in 2018 in Almelo ging werken was daar weinig aanbod voor kinderen en jongeren met eetproblematiek. Ik werd gevraagd om hier een coördinerende rol in te gaan spelen. Ik had weinig ervaring met eetstoornisproblematiek en vond het ook wel een spannende doelgroep. Maar ben tegelijkertijd altijd in voor een nieuwe uitdaging. Dus ik dacht, ik ga het gewoon doen!'

‘Het idee was om een groepsgerichte aanpak te maken voor kinderen en jongeren met autisme en eetproblematiek. De groepsaanpak bleek in de praktijk niet goed te werken. Door verder te zoeken in zorgprotocollen en de zorgstandaard kwam ik Family Based Treatment (FBT) tegen als meest effectieve interventie. Deze interventie zijn we met gezinsbehandelaren gaan uitvoeren bij de gezinnen thuis.'

‘Inmiddels heeft de eetproblematiek een belangrijke plek ingenomen in mijn werk. Het intrigeert me. De problematiek is zo hardnekkig in de beleving van de jongere. En vanwege de comorbiditeit is het ook altijd een puzzel wat de best passende zorg is. Daarnaast is het organisatorisch een uitdaging omdat je netwerkpartners nodig hebt om de zorg in te richten. Dit netwerk vormen en onderhouden is uitdagend en waardevol. We gaan met elkaar op zoek naar de best passende zorg.’

Jouw specialisatie zit op Family Based Treatment (FBT), je noemde het zojuist al.
Kun je daar iets meer over vertellen?

‘FBT is een systemische behandeling. Het doel van FBT is herstel in gewicht en het eetpatroon, en het bevorderen van de gezonde ontwikkeling van een jongere. De belangrijkste bron om herstel te bevorderen zijn ouders en gezinsleden.’

De Karakter Academie biedt verschillende cursussen aan op het gebied van eetstoornissen.
Wat leren deelnemers in de FBT cursus?

Je leert wat FBT inhoudt, wat de verschillende fases zijn, hoe je werkt met het gezinssysteem, hoe je werkt met de jongere met de eetstoornis. Het is een voordeel als je met je je multidisciplinaire team kunt deelnemen zodat je dezelfde taal leert spreken en voldoende holding ervaart in het werken met deze problematiek. Met holding wordt bedoeld dat je je team als steun, als basis ervaart, waar je altijd op terug kunt vallen. Het is namelijk als behandelaar pittig om de behandeling in de gezinnen te doen, zeker als de eetstoornis nog heel sterk aanwezig is.’

Er lijkt handelingsverlegenheid te zijn als het gaat om eetstoornissen bij kinderen en jongeren.
Waar komt dat door, denk je?

"Een eetstoornis is de meest dodelijke psychiatrische ziekte en roept daardoor altijd spanning op: wil ik dit, kan ik dit? Zeker als je hier als individuele behandelaar voor staat, is het moeilijk om de gezinsdynamieken die vaak heftig zijn, te hanteren. Vandaar ook dat ik steeds benadruk: zorg voor holding in je team en als je geen deel uitmaakt van een team, organiseer voor jezelf een netwerk waar je terecht kunt voor steun en als sparringpartner.’

Waar ligt jouw ambitie op het gebied van eetproblematiek?

‘Samen met collega’s hebben we een onderzoek opgezet naar de effecten van FBT-behandeling en de ervaringen van gezinnen. Ik hoop dat dit kan bijdragen aan het op de kaart zetten van FBT in Nederland en het laten zien dat FBT meer is dan het alleen maar hebben over aankomen en gewicht. Verder weten we ook heel veel nog niet. Waarom ontwikkelt iemand een eetstoornis, welke interventies zijn geschikt voor welke doelgroep: daar lever ik graag een bijdrage aan. Ik ben nog lang niet klaar met dit thema!’

Heb je nog een tip voor behandelaren?

‘Om het werken met eetproblematiek te vergemakkelijken is het systeem cruciaal; zowel het patiëntsysteem als het systeem waarin je werkt: je team, je organisatie, je netwerk. Dus behalve dat je kennis moet hebben van systemisch werk is het ook belangrijk dat je je eigen systeem op orde hebt, waaruit je je inspiratie en je holding kunt halen.’

Meer weten over eetstoornissen?

Meer informatie over eetproblematiek: kijk op de website van het Eetstoornissen Netwerk

Collegiaal advies over eetstoornissen: bel de K-EETi advieslijn

Meer leren over eetstoornissen? Bekijk ons cursusaanbod eetstoornissen