'In de vorige nieuwsbrief vertelde ik u over lotgenotencontact. Ik benadrukte dat er verschillende initiatieven bestaan waar ouders van kinderen met een diagnose elkaar kunnen ontmoeten en ervaringen kunnen delen. Zelf ben ik ook betrokken bij lotgenotenbijeenkomsten, nu ook één speciaal voor vaders. Nogmaals, ik kan het u van harte aanbevelen hieraan deel te nemen!

Het valt mij op dat de lotgenotenbijeenkomsten vooral door moeders worden bezocht. Vaders kom ik daar beduidend minder tegen. Dat is erg jammer. Vanuit een traditioneel rollenpatroon dat van oudsher in onze maatschappij leeft, hebben moeders vaak nog steeds de primaire zorgtaak. Misschien is dat de reden dat vaders meestal op iets grotere afstand staan. Ik denk echter ook dat vaders het hebben van een zorgkind anders beleven dan moeders. Toch vind ik het belangrijk om als vader een gelijkwaardige verstandhouding te hebben met mijn kinderen, dus niet meer of minder dan hun moeder. Ik zal u dat toelichten aan de hand van een bestaande situatie.

De nieuwe baan vroeg meer energie
Tijdens een lotgenotenbijeenkomst kwam ik onlangs in gesprek met Tom en raakte onder de indruk van zijn verhaal. Tom en Vera kregen drie kinderen, waarvan twee op jonge leeftijd een diagnose kregen. Vera ging al snel minder werken om zo de zorg voor de kinderen meer op zich te nemen. Tom veranderde van baan om het inkomensverlies voor zover mogelijk op te vangen. De nieuwe baan van Tom vroeg duidelijk meer energie van hem, waardoor hij na zijn werk nog meer de zorg voor de kinderen aan Vera overliet. Ook moest hij in de avond vaak nog wat voor zijn werk doen, maar hij wilde ook blijven sporten en zijn sociale leven onderhouden. Oudergesprekken op school en besprekingen met de behandelaar liet hij het liefste aan zijn vrouw, want hij had al genoeg aan zijn hoofd. Omdat Vera met de kinderen regelmatig op school en met andere instanties tegen lastige situaties aanliep, sloot zij zich aan bij een maandelijkse lotgenotenbijeenkomst. Daar kon zij haar verhaal kwijt en putte zij steun uit verhalen en ervaringen van andere ouders. Tom was die avonden thuis met de kinderen. Na wat aandringen ging Tom ook een keer mee naar de bijeenkomst, maar omdat hij daar alleen moeders trof en bij hen weinig aansluiting voelde, hield hij het na dat ene bezoek al snel voor gezien.

Het noodlot sloeg toe
Drie jaar geleden sloeg het noodlot toe. Vera werd ziek en kwam na een kort ziekbed te overlijden. De kinderen waren inmiddels 16, 13 en 11 jaar oud. Tom stond er opeens alleen voor en wist in de meeste situaties niet hoe te handelen. Hij had geen aansluiting bij zijn oudste puberdochter die zich alleen maar van hem probeerde te distantiëren. Zijn zoon van 13 ging niet lekker op school, had geen aansluiting bij klasgenoten en raakte sociaal geïsoleerd. Tom had het gevoel zijn zoon niet te kunnen helpen, niet in de laatste plaats omdat zijn zoon zich afzette tegen zijn vader en alleen dingen wilde die Tom niet goed vond. Zijn jongste dochter kwam in de puberteit met alle ongemakken die daarmee gepaard gaan. De druk op Tom was hoog en in korte tijd raakte hij in een burn-out.

Pijnlijk hoe weinig ik van mijn kinderen wist
Nu, inmiddels drie jaar later, deelt Tom zijn ervaringen en reflecteert hij op de zware periode die achter hem ligt: “Ik heb ervaren hoe belangrijk het is om ook als vader een hechte band met je kinderen te hebben en te houden. Of het gaat om een echtscheiding of een overlijden, wanneer je partner wegvalt, sta je er alleen voor. Ik wist gewoon niet goed hoe ik als plotseling alleenstaande vader met mijn kinderen en hun problematiek om moest gaan. Vera wist dat altijd precies en ik liet het ook altijd aan haar over. Na haar wegvallen kwam het op mij neer. Ik kwam er pijnlijk achter hoe weinig ik eigenlijk van mijn kinderen wist en hoe ver ik als vader van hen af bleek te staan. Ik heb achteraf in mijn onwetendheid zeker dingen verkeerd aangepakt, maar ik merkte ook dat mijn kinderen de afstand tussen hen en mij voelden groeien. Ik wilde op een gegeven moment maar één ding: de tijd terugdraaien en vanaf het begin dichter betrokken zijn bij de kinderen. Mijn eigen kinderen beter kennen. Een meer betrokken vader zijn die er is als zijn kinderen hem nodig hebben. Een voor de kinderen betrouwbare vader zijn. Dan was de situatie vast minder geëscaleerd. Maar ja, de klok terugdraaien kan niet.”

Het lijkt een eindeloze zoektocht
Zijn drie kinderen wonen -na een korte onderbreking van zijn oudste dochter- nog bij hun vader. Nog altijd loopt Tom regelmatig tegen moeilijke situaties aan. Zijn oudste dochter is intelligent, maar kan niet zelfstandig wonen en wil onder begeleiding vanuit huis op het HBO gaan studeren. Zijn zoon doet dit jaar eindexamen op het VMBO, maar weet absoluut niet wat hij na zijn diploma wil gaan doen. Het lijkt een eindeloze zoektocht die veel tijd en energie kost. Zijn jongste dochter pubert de hele dag door en komt nauwelijks van haar kamer af. Tom doet zijn uiterste best om zijn kinderen te helpen en bij te staan, maar weet soms zelf ook niet hoe hij bepaalde situaties moet oplossen.

Niets is belangrijker dan je gezin
Sinds een paar maanden maakt Tom deel uit van een klein groepje van vaders met kinderen en een diagnose. Het doet Tom goed te weten dat hij niet de enige vader is die tegen vergelijkbare situaties aanloopt. Hij heeft het gevoel zijn verhaal kwijt te kunnen bij mensen die begrijpen wat er door hem heen gaat. Hij geeft anderen tips, maar neemt ook tips mee naar huis. Laatst zei hij: “Het is zo ontzettend belangrijk om ook als vader je verantwoordelijkheid te nemen als er iets met je kinderen aan de hand is en niet alles aan de moeder over te laten. Niet alleen omdat de moeder kan wegvallen, maar ook om net zo’n goede relatie met je kinderen te hebben als hun moeder. Ik heb geleerd dat er niets belangrijker is dan je gezin en de kracht die vanuit de verbinding tussen ouder en kind ontstaat. En ik ben ontzettend blij dat ik hier mijn verhaal kwijt kan bij mensen die me echt begrijpen. Andere vaders die uit eigen ervaring weten wat het met een man kan doen. Ik voel me hier gehoord en hoop dat deze groep nog lang blijft bestaan.”

Persoonlijk denk ik nog steeds dat vaders het omgaan met een diagnose bij hun kinderen anders ervaren dan moeders. Maar het verhaal van Tom bevestigt voor mij wel hoe belangrijk het is om te zorgen dat je als vader niet op grotere afstand van je kinderen komt te staan. Hoe waardevol het is om binnen een gezin gelijkwaardig aan elkaar te zijn in de zorgtaken en het contact met je kinderen, met of zonder diagnose. Je gezin, en in het bijzonder je kinderen, zijn echt belangrijker dan je vrienden, je status, je carrière en wat anderen van je denken of vinden. En daar mag je best voor staan!'


N.B. Om privacyredenen is gebruik gemaakt van fictieve namen.